દ્વારકાધીશ મંદિર અને ૫૨ ગજની ધ્વજાનું આધ્યાત્મિક અને વૈદિક રહસ્ય

ચાર ધામ પૈકીનું એક અને મોક્ષપુરી ગણાતી દેવભૂમિ દ્વારકામાં ગોમતી નદીના સંગમ પર સ્થિત શ્રી દ્વારકાધીશ જગત મંદિર (ત્રિલોક સુંદર) પર દરરોજ પાંચ વખત નવી ધ્વજા ચડાવવામાં આવે છે. આ ધ્વજાનું માપ ૫૨ ગજ (લગભગ ૪૭.૫ મીટર) હોય છે.

૫૨ ગજ ધ્વજા પાછળના મુખ્ય રહસ્યો:

1. દ્વારકા નગરીના ૫૨ દરવાજા: પ્રાચીન સમયમાં સુવર્ણ નગરી દ્વારકા ૫૨ મુખ્ય પ્રવેશદ્વારો ધરાવતી હતી, જેની સ્મૃતિમાં આ ધ્વજા ફરકાવવામાં આવે છે.
2. સૂર્ય અને ચંદ્રનું પ્રતીક: ધ્વજા પર સૂર્ય અને ચંદ્રના ચિહ્નો અંકિત હોય છે. જેનો અર્થ છે કે "જ્યાં સુધી આ સૃષ્ટિમાં સૂર્ય અને ચંદ્ર રહેશે ત્યાં સુધી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની આણ અને ધર્મનું શાસન અવિચળ રહેશે."
3. પવનની વિરુદ્ધ દિશામાં લહેરાવ: દ્વારકાધીશ મંદિરના શિખર પર લહેરાતી ધ્વજા દરિયાઈ પવનોના વિશિષ્ટ દબાણ અને સ્થાપત્ય ઈજનેરીને કારણે અનોખી રીતે લહેરાય છે.
4. ૧૨ રાશિ, ૨૭ નક્ષત્ર, ૯ ગ્રહ અને ૪ યુગ: કેટલાક વિદ્વાનો અનુસાર ૧૨ + ૨૭ + ૯ + ૪ = ૫૨ બને છે, જે સમગ્ર બ્રહ્માંડના કાળચક્ર પર દ્વારકાધીશના આધિપત્યનું પ્રતીક છે.

ધ્વજા ચડાવવાનું દૈવી પુણ્ય: ધ્વજાજીના દર્શન માત્રથી પાપોનું શમન થાય છે અને મનોકામના પૂર્ણ થાય છે એવી સનાતન શ્રદ્ધાળુઓની દ્રઢ માન્યતા છે. અબોટી બ્રાહ્મણો પેઢીઓથી કોઈ પણ દોરડા કે સુરક્ષા સાધન વિના અત્યંત સાહસિક રીતે ૭ માળ ઊંચા શિખર પર ચઢીને આ ધ્વજા અર્પણ કરે છે.