શ્રી સત્યનારાયણ ભગવાનની સંપૂર્ણ પૂજા વિધિ અને કથા
સ્કંદ પુરાણના રેવા ખંડ અનુસાર સત્યનારાયણ વ્રત કળિયુગમાં મનોકામના પૂર્તિ અને ગૃહશાંતિ માટે સર્વોત્તમ વિધિ છે. પૂર્ણિમા, સંક્રાંતિ અથવા કોઈપણ ગુરુવારે કે શુભ પ્રસંગે આ પૂજા કરી શકાય છે.
શાસ્ત્રીય સંકલ્પ મંત્ર
મમ આત્મનઃ શ્રુતિસ્મૃતિપુરાણોક્ત ફલપ્રાપ્ત્યર્થં મમ સકુટુંબસ્ય ક્ષેમસ્થૈર્ય વિજય આયુરારોગ્ય ઐશ્વર્યાભિવૃદ્ધ્યર્થં શ્રી સત્યનારાયણ દેવતા પ્રીત્યર્થં યથાજ્ઞાનેન પૂજનં કરિષ્યે ।
જરૂરી પૂજન સામગ્રી સૂચિ (Checklist)
પૂજન સામગ્રી
કંકુ, અબીલ, ગુલાલ, સિંદૂર, પીળું ચંદન, ચોખા (અક્ષત), યજ્ઞોપવીત (જનોઈ), તુલસીપત્ર, દુર્વા, નાડાછડી (મોલી), કપૂર, ધૂપબત્તી, ગાયનું ઘી, દીવો, રૂની વાટ
કળશ અને મંડપ સામગ્રી
તાંબા અથવા પિત્તળનો કળશ, શ્રીફળ (નાળિયેર), આંબા અથવા અશોકના પાન (૫ કે ૭), કેળના ૪ સ્તંભ (થાંભલા), લાલ અને પીળું વસ્ત્ર, બાજોઠ (પાટલો), સોપારી (૧૫ થી ૨૧ નંગ)
પંચામૃત અને પ્રસાદ
ગાયનું દૂધ, દહીં, ઘી, મધ, સાકર / ખાંડ, સવા શેર ઘઉંનો લોટ, સવા શેર ઘી, સવા શેર ખાંડ, પાકા કેળા (સવા ડઝન), તુલસીપત્ર, ડ્રાયફ્રૂટ્સ
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ સંપૂર્ણ પૂજા પદ્ધતિ
પવિત્રીકરણ અને આચમન
જમણા હાથમાં આચમનીથી જળ લઈ ત્રણ વખત મંત્ર બોલી આચમન કરવું અને ચોથી વારે હાથ ધોઈ નાખવા.
દીપ પ્રજ્વલન અને ગણેશ પૂજન
ઘીનો દીવો પ્રગટાવી પ્રણામ કરવા. સોપારી પર નાડાછડી બાંધી ગણેશજી તરીકે પધરાવી કંકુ-અક્ષત-દુર્વા અર્પણ કરવા.
કલશ પૂજન અને નવગ્રહ આવાહન
કળશ પર સ્વસ્તિક (સાથિયો) કરી આંબાના પાન અને નાળિયેર મૂકવું. વરુણ દેવ અને નવગ્રહ દેવતાઓનું આવાહન કરવું.
શ્રી સત્યનારાયણ ભગવાન ષોડશોપચાર પૂજન
ભગવાનને પંચામૃત સ્નાન કરાવી, શુદ્ધ ગંગાજળ સ્નાન કરાવવું. પીળા વસ્ત્ર, જનોઈ, પીળું ચંદન, અક્ષત, પુષ્પમાળા અને તુલસીપત્ર અર્પણ કરવા.
પાંચ અધ્યાય વાળી કથા શ્રવણ
હાથમાં પુષ્પ અને ચોખા રાખી શ્રદ્ધાપૂર્વક સત્યનારાયણ વ્રત કથાના પાંચેય અધ્યાય સાંભળવા. કથાના અંતે પુષ્પ ભગવાનના ચરણે અર્પણ કરવા.
મહા નૈવેદ્ય અને આરતી
ઘઉંના લોટનો શીરો, કેળા અને પંચામૃતનો ભોગ ધરાવી, તુલસીપત્ર મૂકી ભોગ સમર્પિત કરવો. કપૂર અને ઘીના દીવાથી આરતી ઉતારવી.